Het tweede blog van Editha van den Bergh-Hörmann over Oudewater

Het eerste blog van mevrouw Editha van den Bergh-Hörmann werd zo leuk ontvangen dat anderen en ook de redactie haar uitnodigden een vervolg te schrijven. Dit was niet tegen dovemans oren gezegd. Hier volgt het tweede verhaal.

Door: Editha van den Bergh-Hörmann

Er werd op het blog gevraagd naar meer herinneringen van deze schrijfster over Oudewater, daar wil ik best op ingaan, maar dan wordt het waarschijnlijk WEL een ‘van de hak op de tak-verhaal’, omdat ik mij zo veel diverse dingen herinner. Wellicht komen die herinneringen juist terug als je ouder wordt? (85jaar). De beschreven (leuke) periode was wel vóór de oorlog begon in 1940.

Een leuke ‘aanvulling’ op mijn werk als secretaresse bij Sigarenfabriek is nog, dat er op de sigarendoosjes als ‘slogan’ stond: “Terminus, het neusje van de zalm”. Een aardige jongen (Jacques Deurloo) riep dan ook vaak naar mij als hij mij zag: “Hallo, neusje van de zalm!”.

Ook nare herinneringen

Er zijn echter ook hele andere (nog oudere) nare herinneringen bijvoorbeeld dat er in het begin van de 30’er jaren een polio-epidemie in Nederland is geweest, waarbij ook enkele kinderen (waaronder ik) door ‘aangetast’ werden. Ik kon, volgens mijn ouders, al vroeg goed lopen, maar ineens viel ik steeds. Eerst dachten ze dat het wellicht ‘aandacht trekken’ was, omdat in 1932 mijn zusje  geboren is. Maar al spoedig bleek, dat mijn linker beentje dunner bleef en het voetje ook kleiner was dan het rechter. Daarom moest ik ‘aangemeten schoenen’ aan die Jan van de Stapper maakte. Een ander meisje, Jet Paardenkoper, had een ernstiger afwijking en droeg 1 schoen met een hele dikke zool. Een jongen van de familie Cluistra (destijds manufacturenzaak Kloot) is toen aan polio overleden.

Een leuk leventje

Editha-van-den-Bergh-Hörmann-4_Oudewater-20151225_150212Niettemin had ik met mijn zusje op de Lange Burchwal een leuk leventje met al die buurkinderen. Er stonden aan weerskanten van de straat bomen, zodat wij ‘boompje wisselen’ speelden.

Langs de trottoirs waren (voor dat de bomenrij begon) stroken grond, waar wij knikkerkuiltjes maakten en knikkerden met gekleurde klei-knikkers of glazen stuiters. Ook tekenden we daar met een stokje hinkelhokken om te hinkelen. Op de stoep (trottoir) hoepelden wij  of sprongen touwtje. Ook kaatsenballen tegen de muur was een favoriete bezigheid. Spelletjes genoeg. ‘Stand met de bal’ was ook leuk; dan bedachten we andere namen dan die van ons zelf, bijvoorbeeld namen van jongens, die we leuk vonden. De bal werd dan omhoog gegooid en moest degene wiens naam afgeroepen werd de bal proberen te vangen. De meisjes waar we mee speelden waren o.a. Jeanne en Truus van Eck (hoewel Truus iets ouder was, dacht ik) en Alie Kortland.

editha-schoolklas-Oudewater

Joop van der Steen zijn ouders waren van de zaal ‘Oudewater  Vooruit’. Zijn vader reed een taxi; die had hij in de garage staan. Joop nam ons wel eens  stiekem mee om daar even in te zitten. In de zaal werden uitvoeringen gegeven, waarbij ook toneel gespeeld werd. Als die mensen dan op het toneel aan het repeteren waren, konden wij vanuit het raam op onze slaapkamer door het raam ‘gluren’ omdat het daar op dat toneel verlicht was, want ons huis stond aan de overkant. We hoorden natuurlijk niets, maar kijken was toch  wel heel ‘spannend’.

Jopie Groeneveld

Eén buurjongen was bij ons bijzonder ‘in trek’: Jopie Groeneveld van de timmerman, omdat die als ‘nakomertje’ door zijn moeder nogal  werd verwend en vaak ‘snoepcenten’ kreeg. Wij mochten dan met hem mee naar het snoepwinkeltje van mevrouw De Jong in de Leeuweringerstraat, waar hij kauwgum ging kopen voor 2 cent en wij van hem een stukje kregen, of wel eens een kleine kauwgum van 1 cent. Wij zelf kregen nooit snoepcenten. Hoogstens mochten wij bij drogist ‘De Vijzel’ (in de Wijdstraat) ieder een zakje salmiakdropjes kopen voor 5 of 10 cent.

Een keer ging mijn zusje die alleen halen, ze moest wel OOK voor mij een zakje meebrengen. Toen ze over de markt terug naar huis liep, met in ieder handje zo’n puntzakje met drop voor zich uit houdend, poepte er vanuit een boom een vogel precies op haar hand. Ze kon dat er niet afkrijgen en kwam huilend naar huis, waar mama en ik natuurlijk om moesten lachen; die dropjes troostten haar daarna uiteindelijk natuurlijk wel.

Jopie Groenveld had ook een zogenaamde ‘vliegende Hollander’, die zijn vader en broer zelf gebouwd hadden. Een karretje waarop je zat en dan aan een hendel moest trekken om vooruit te komen, wij mochten daar ook wel eens mee rijden.

Fietsenzaak Knotters

Ook mochten wij soms met papa mee om een autoped (op luchtbanden) te gaan huren voor 10 cent per uur bij fietsenzaak Knotters. Dan mochten we een uur lang heen en weer steppen op de wal (2 blokken rechtuit niet de hoek om) en daarna werden de steppen weer terug gebracht. Toen we groter werden mocht dat met fietsjes. Eerst hele kleine kinderfietsjes, later iets grotere, en zo leerden wij fietsen.

Dat kon allemaal op de Lange Burchwal, want zo veel verkeer was er toen in de 30’er jaren niet. Behalve de taxi van van der Steen had de dokter een  auto en misschien de dominee. Wel kwam de visboer op vrijdag in de straat met een auto en kocht mama vis van hem. Onze poes wist precies wanneer het vrijdag was en zat al voor het raam te wachten, om dan mee naar buiten te lopen en ze net zo lang mee liep met die visboer, totdat ze iets gekregen had. Ook kwam er soms een man met een draaiorgel (van Harmelen); dan hadden we natuurlijk schik en liepen wij met dat orgel mee tot aan eind van de straat. We mochten dan ook altijd wat geld in zijn bakje doen waarmee hij langs de huizen ging.

De ORDO

Mijn vader was Radio-Centrale-houder. Dat was een onderneming met de naam O.R.D.O, Oudewaterse Radio Distributie Onderneming, een particuliere onderneming. Dat hield in, dat mensen in Oudewater ‘klant’ waren en dan een luidspreker huurden. In ons huis was een grote schakelkast aan de wand op een speciale kamer, waar de radio-uitzendingen ontvangen en verzonden werden. Op ons dak stond een grote antenne. De zender stond in Lopik (nog steeds, geloof ik). Dat geluid werd verspreid via de telefoonpalen, die sommigen van jullie nog wel kennen, met die draden aan porseleinen kopjes. Eens in de week mochten de mensen eventueel een verzoekje indienen (briefje in de brievenbus) om een plaatje te laten draaien voor die of gene. Op een bepaalde avond draaide mijn vader dan die ‘verzoekplaatjes’ (was dus eigenlijk ook disk jockey).

9 gedachten over “Het tweede blog van Editha van den Bergh-Hörmann over Oudewater”

  1. Maria says:

    Het meeste van uw verhalen kloppen,alleen het huren van de step kostte geen 10 cent ,maar een bok dat was twee en een halve cent,tenminste dat moesten wij er voor betalen!

    1. Editha V.d.Bergh-Hörmann says:

      hallo Maria ( er staat geen achternaam bij) , kan best zijn hoor, dat het huren van de steppen en fietsjes minder kostte. Zelf wist ik het helemaal niet meer, maar had dat per telefoon van Jeanne van Eck (vroeger buurmeisje) gehoord, zij mochten voor hun verjaardag wel eens een step huren als cadeautje . Is een “vier-duit-stuk” hetzelfde als de munt die jij noemde?

  2. Herman van der Klis says:

    Weer een prachtig verhaal over uw jeugd mevr. v.d. Bergh! De voetbalclub OVS vierde vaak feesten in Oudewater Vooruit. Ook zijn mijn vader en moeder er in ’53 getrouwd. De familie v.d. Steen is trouwens familie van mijn opa Prins. Die visboer die u noemde, was dat Simon Elshout uit Gouda? Ik kijk nieuwsgierig uit naar meer verhalen!

    1. Editha V.d.Bergh-Hörmann says:

      Hallo Herman, leuk, dat je weer een reactie plaatste ! Hoe die visboer heette weet ik niet meer. Dat jij ongeveer de leeftijd van mijn kinderen had, “raadde” ik dus goed. Mijn 2de dochter Sonja is ook in 1955 geboren . Als Saartje Prins ( jouw moeder) dan al 90 jaar is , zal Toos inderdaad van mijn leeftijd zijn. Herkende je haar op de foto van de hoogste klas ? Leeft zij ook nog? Doe allen de groeten die zich mij nog herinneren, ik vind het heel leuk om op deze manier met Oudewater-na- ren (ressen) in contact te komen. Ik zal nadenken of ik nog leuke dingen weet, dan schrijf ik wel weer, schrijven is uiteraard mijn hobby 🙂 ,( naast schilderen) Groetjes, Editha

  3. Herman van der Klis says:

    Dag mevr. v.d. Bergh. Mijn tante Toos, uw vroegere klasgenote, zie ik nog regelmatig bij mijn moeder. Zij is getrouwd met Cees Dekker uit Oudewater en wonen al meer dan 60 jaar in Vlaardingen. Zij hebben twee zoons en één dochter. Ik zal mijn tante de groeten doen van u!

    1. Editha V.d.Bergh-Hörmann says:

      Hallo Herman, ja doe haar maar de hartelijke groeten. Ik heb in 1989 een keer van een vroeger klasgenootje een krantenknipsel gekregen waar ook die foto op stond van die hoogste klas . Ik weet niet meer van wie.
      Toen woonden we in een groot huis , “de Kapelhof” , in Ophemert, misschien kreeg ik die post wel van haar? Misschien kun je dat vragen is natuurlijk wel 26 jaar geleden 🙂
      Leuk hoor , dat je de moeite neemt om reacties te plaatsen. Veel ouderen ( boven 80) hebben geen pc , die zien dit blog jammer genoeg helemaal niet .
      groetjes, Editha
      OOK aan mensen die zich mij nog herinneren als je die spreekt.

  4. Dori Schoonderwoerd says:

    Hallo Editha Hartelijk dank voor je E-mail We (wim en ik) hebben genoten van jullie verhalen over Oudewater. Hartelijke groeten van Dori Schoonderwoerd en van Wim Majoor.

    1. Editha V.d.Bergh-Hörmann says:

      HALLO Dori en Wim, dank voor de reactie, ja wij waren ook klasgenootjes, maar dan op de MULO bij de Nonnen (1945-1948) waar we ook een gezellige tijd beleefden. De meeste klasgenootjes ( meisjes) waren daar op de kostschool dus: INTERN, niet allen hadden het daar naar haar zin. Ik had met sommige er van vorig jaar ook even contact, maar die hadden geen zin om zich nog “in het verleden” te verdiepen . Ik “vertoef” daar graag , zéker in Oudewater 🙂 Groetjes, Editha

  5. Editha V.d.Bergh-Hörmann says:

    hallo bezoek(st)ers van mijn blog ( als dat überhaupt nog gebeurt) ;
    gisteren 11 maart belde Wil de Vries van Midland FM mij op om te vragen of zij een radio-interview met mij mocht voeren op woensdag 16 maart a.s. om 11.30. Ik weet niet of velen van jullie daar vaak op afstemmen , maar ik vind dat wel leuk. Zij wilde informatie over die ORDO radio-distributie, waarover ik hierboven op blog een tekst schreef. Mochten jullie luisteren, schrik dan niet van mijn stem, want ik spreek maar met 1 stemband, de andere is een paar jaar geleden “lam” gelegd door een virus. Van de zomer hoop ik Oudewater weer eens te bezoeken met mijn zus, we deden dat 2 jaar geleden voor het laatst. Toen nog foto gemaakt bij mijn geboortehuis op de Lange Burchwal , vlakbij Het Rode Dorp. Fijn weekeinde groetjes Editha.

Geef een reactie