In memoriam: Nel Arends (tante Nel) (14-7-1918 – 5-2-2016)

Omdat Nel Arends op 5 februari 2016 overleed en omdat zij een bekende Oudewaterse was wil haar kleinzoon, Martijn van Dijk, haar graag met onderstaand verhaal in de eerste plaats eren en haar nog even in herinnering roepen. Het zal ongetwijfeld bij menig (oudere) Oudewaternaar, net als bij de verhalen van Editha van den Berg-Hörmann, herinneringen oproepen.

In memoriam:  Nel Arends (tante Nel) (14-7-1918 – 5-2-2016)

Door: Martijn van Dijk

“Nel Arends is een begrip in Oudewater”, schreef de Rijn en Gouwe krant in 1983, toen zij met pensioen ging na een dankbare periode van 20 jaar als leidster van de Oudewaterse gezinszorg.

Veel mensen in Oudewater kenden haar en nu zij vandaag alweer een jaar geleden uit ons midden is vertrokken, leek het mij een mooi gebaar nog eens over haar te schrijven.

Wie was Nel Arends nu eigenlijk?

winkel oma spriel jaren 20Geboren in Harmelen op 14 juli 1918 en enkele jaren later naar Oudewater verhuisd. Haar ouders betrokken toen op de Lange Burchwal een kruidenierswinkel en haar moeder was destijds al gauw in Oudewater bekend als ‘juffrouw Spriel’. Haar vader, Arie Spriel, was bekend van zijn werkzaamheden als bus- en taxichauffeur.

In 1939 trouwde zij met Nico Arends, wiens ouders op het Rode Zand woonden en een aardappelhandel hadden. Toen de oorlog uitbrak, kwam Nel er een poosje ‘alleen’ voor te staan omdat ‘Niek’ naar Duitsland moest om te werk te worden gesteld als foerier.

Nel jaren 40Zij kregen 2 kinderen, Jan en José. Maar helaas kwam Jan in 1947 al op vier jarige leeftijd te overlijden aan de gevolgen van de mazelen. José was toen maar pas geboren. Een paar jaar daarna overleed Arie Spriel al op vrij jonge leeftijd. José groeide op en toen zij naar de HBS ging in 1963, kwam Nel in beeld bij de Oudewaterse gezinszorg. Maatschappelijk werk was in opkomst in het stadje en Nel had hier al snel een belangrijke rol in verkregen. ‘Haar’ gezinnen lagen haar nauw aan het hart en ze schoot per fiets overal te hulp, of het nu ging om kraamzorg, ziekte, overlijden of bejaardenzorg, Nel was er voor iedereen!

Nel-Arends_oma3In 1965, toen Oudewater groot feest vierde i.v.m. het behoud van 700 jaar stadsrechten, was ze dan ook een graag geziene gast en was tevens actief in het bestuur.

De winkel op de hoek, van haar moeder, was intussen verkocht en het huis op de Lange Burchwal werd in 1966 verruild voor een nieuwbouwwoning op de Cornelius Valeriusstraat. Daar heeft ze twaalf jaar lang gelukkig gewoond samen met ‘haar Niek’, zoals ze dat altijd zei. Hij overleed echter plotseling in 1978 door een hartaandoening, net toen hij met pensioen was.

Ondanks deze grote droefenis liet ze zich niet uit het veld slaan en kreeg steun van talloze mensen om haar heen. Immers zei zij altijd: “Als je zelf iets doet vanuit je hart, dan krijg je er meestal iets voor terug”, en dat bleek ook wel. Nel was een graag geziene gast in o.a. het zangkoor, de watersportvereniging, in de kerk en zo maakte ze op ‘haar manier’ van het leven een beetje feest.

Verjaardag Arie 80 jaar, 2002

Groot feest was het, toen José trouwde met Piet van Dijk op het stadhuis in Oudewater in datzelfde jaar en het jaar daarop werd in december het eerste kleinkind geboren: Marieke. Nel was nu een trotse Oma!

Helaas stierf Nel haar moeder in 1982 op 87-jarige leeftijd, precies op de dag dat zij eigenlijk naar het bejaardenhuis zou verhuizen. Opnieuw dus een groot verlies, maar Nel was een krachtige vrouw en toen zij het jaar daarop met pensioen ging, brak er een nieuw tijdperk aan in haar leven.

Vlak voor haar pensionering, had zij namelijk een tweede kleinkind gekregen: Martijn .

oma 95 1

Dat ben ik dus. Als ‘kleinzoon van mevrouw Arends’ (zo nam ik zelfs bij haar altijd de telefoon op) ging ik in Oudewater door het leven en bijna elke schoolvakantie werd er gelogeerd bij Oma.

Daar genoot zij enorm van en mijn zus en ik evengoed, Nel was immers onze enige grootouder. We hadden bij Oma thuis zelfs een eigen kamer en elk onze eigen fiets! Helpen boodschappen doen in de stad, of even kijken bij ‘Oom Arie’ en Pim in de winkel van Cluistra in de Wijdstraat, onze tante woonde toevallig ook om de hoek, dus we kenden een groot deel van de stad op ons duimpje.

spriel

Op zaterdag deed Oma altijd de bloemen voor de kerk, ‘de Biezen’ en terwijl zij dan driftig stond te bloemschikken, speelden wij (soms met onze vriendjes, vriendinnetjes) in de kerk. Van huis uit waren wij niet opgevoed met de kerk, dus leerden we ook van Oma het ‘onze vader’ uit ons hoofd.

Vele gelukkige jaren ging zo voorbij, tot Nel’s jongere zus Henny ernstig ziek werd en overleed in 1998. Ditzelfde noodlot sloeg 2 jaar later toe bij dochter José en Oma was ontroostbaar. Ze was ‘alles kwijt’, maar ondanks alles ging zij toch opnieuw dapper verder.

Nog altijd in haar eigen huis, kwam zij slechter ter been en onderging enkele jaren daarna een heup operatie. Dit pakte dermate goed uit dat zij tot haar 90e nog op haar vertrouwde fiets rond bleef rijden en ‘omzag’ naar iedereen. Toen dit niet meer kon, draaide het ‘wereldje’ van Oma langzaam om. Nu zij niet meer zo mobiel was, kon zij niet meer ‘omzien’ naar de mensen waar zij zo op gesteld was. Maar mede doordat ze zich al die jaren zo heeft ingespannen voor de Oudewaterse samenleving, werd er volop naar haar ‘omgezien’. Het mooiste dat ik haar kon bezorgen, was af en toe een onverwacht bezoekje, een echte ‘verrassing’ dus.

Kleindochter Marieke was ondertussen moeder geworden, en in 2008 werd het derde achterkleinkind geboren. Oma was dol op deze drie kinderen en samen met oom Arie kwam ze dan dikwijls nog op visite als er iets te vieren was. Toch kwam het onvermijdelijke en is ze uiteindelijk verhuisd naar De Wulverhorst. Haar huis op de Valeriusstraat werd verkocht aan de dochter van haar beste vriendin en zo kwam ‘haar huis’ in vertrouwde handen. Een kleine geruststelling. Februari vorig jaar kreeg ze een acute longontsteking en is ze uiteindelijk in het bijzijn van mijn vader en mij in haar slaap overleden. zij mocht maar liefst 97 jaar in ons midden zijn.

Verdrietig, maar ongelooflijk dankbaar en trots voor alles wat zij heeft betekend voor Oudewater en alle andere mensen om haar heen, wil ik graag afsluiten met een kort gedicht:

Lieve Oma,

Ik kan het nog steeds niet geloven,
dat je niet meer bij ons bent, maar ergens ver daarboven.
Het leven was goed, ook al ging er weleens iets verkeerd,
toch heb je me wel iets heel belangrijks geleerd.
“Omzien naar elkaar” en moed houden in het leven
zo heb je het naar iedereen altijd omschreven.

Ik koester de momenten dat men met jou voor “een halfie toe” het glas hief,
Ik zal je echt nooit vergeten, dag lief…..

———————————————-

Foto behorend bij de reactie van Editha van den Bergh-Hörmann:

20170203_141822_resized

12 gedachten over “In memoriam: Nel Arends (tante Nel) (14-7-1918 – 5-2-2016)”

  1. Editha V.d.Bergh-Hörmann says:

    Hallo Martijn,
    wat heb jij dat prachtig geschreven ter ere van jouw lieve oma en er zulke mooie foto’s hebt bij geplaatst. Vandaag ben je naar haar graf gegaan en omdat ik jou inmiddels al diverse malen ontmoette gaf ik je gisteren een kaartje mee om aan een paar roze rozen te binden , zodat ook ik haar daarmee kon eren . Als tekst schreef ik daarop:
    LIEVE NEL , DANK JE WEL , DAT IK VOOR JOUW KLEINZOON MARTIJN
    EEN ” NIEUWE OMA ” MAG ZIJN ! GROET EDITHA
    want jij bent inderdaad voor mij een : “nieuwe kleinzoon ” , die zich heel lief om mij bekommert. DANK daarvoor !
    groetjes , Editha + pootje van Pansjo

    1. Martijn van Dijk says:

      Dankjewel Editha, Ik weet zeker dat Oma van bovenaf op haar manier “geniet” van ons bijzondere contact.
      Het ligt nu vol met bloemen op haar graf, immers was Oma ook gek op bloemen en daarmee houden we haar wens in ere.

      Martijn

  2. Marjolein van der Zwaard says:

    Lieve Martijn,

    Wat een prachtig levensverhaal en wat heeft je oma veel meegemaakt.
    Dank je wel dat dit verhaal van zo’n sterke vrouw met ons wilt delen.
    Je bent terecht trots op je oma. En je lijkt zelfs op haar.
    Een waardige en warme herdenking aan Oma op haar sterfdag.
    Onthoud de dingen die ze je geleerd heeft, je zult er je hele leven wat aan hebben.

    Marjolein (moeder van Maarten).

    1. Martijn van Dijk says:

      Heel lief dat je zo’n warme reactie schrijft hier Marjolein, dat doet mij heel erg goed. Ik ben blij dat het door zoveel mensen gewaardeerd wordt en hopelijk herinnert iedereen haar net zoals ik zich met fijne gedachten en trots.

      Martijn

  3. Editha V.d.Bergh-Hörmann says:

    Hallo Martijn ,
    De foto van mijn kaartje is zowaar ook geplaatst ik hoop dat je dat goed vindt ? En ik ben het eens met de reactie van Marjolein, dat jij inderdaad ook op Oma Nel lijkt !.
    En wat ik nog verzuimde te vermelden :
    Ik vind dat gedicht/ lied wat je voor Oma schreef prachtig en inmiddels weet ik ook, dat jij prachtige gedichten kunt schrijven , gezien het “St.Martyn-gedicht” met sinterklaas 🙂
    Momenteel ben ik bezig “in het verleden te duiken ” door middel van die oude boeken over Oudewater, die jij mocht lenen en mij ter lezing nog even ter beschikking mocht stellen . Ik heb al heel veel bekende oude plekjes gevonden en namen van bekenden. Dank aan degene die jou de boeken mee gaf. Zo blijven we fijn in contact, want eerstdaags kom je die natuurlijk weer terug halen 🙂
    groetjes Editha + pootje van Pansjo_

    1. Martijn van Dijk says:

      Harstikke leuk dat dit nu zo “compleet” is gemaakt.
      Het rijmen en dichten, en zo ook natuurlijk mijn aanleg voor het schrijven van muziek en songteksten zit toch in de familie.
      Oma deed het, mijn moeder ook, zelfs mijn vader heeft jaren lang muziek gemaakt, dus die traditie zet ik met trots voort!

      Ontzettend leuk dat je zo geniet van het Oudewaterse “heden en verleden”, dat is iets dat ik ook altijd zal blijven doen.

      groetjes
      Martijn

  4. corrie van der heiden says:

    Volgens het jaar boek van de gvo uit 1997 was op het rodezand 28 de matten en zeilhandel Arends gevestigd. En ze verkochten ook aardappelen.

    1. Martijn van Dijk says:

      Wat leuk Corrie dat je dat gevonden hebt, hier in de spullen van Oma vond ik nog hele oude documenten uit 1800-zoveel waarin het pakhuis is beschreven, en er zijn ook nog oude spullen van de schuit bewaard gebleven. Ontzettend jammer dat nu van deze “tak” van de familie niemand meer leeft, maar zo kom ik toch af en toe weer iets leuks te weten over mijn familie en het verleden.

  5. Christine Splinter says:

    Ha Martijn! Zou je mij even kunnen mailen. Ik heb nog een stuk speelgoed wat je opa voor je moeder heeft gemaakt en waar ik jaren mee heb mogen spelen. Misschien heb je interesse? Groetjes, Christine

    1. Martijn van Dijk says:

      Hoi Christine,
      Wat leuk ! Ja natuurlijk wil ik je even mailen, ik weet alleen je mail adres niet 🙂
      Je mag mij ook even mailen op Martyn1983@gmail.com

      groetjes Martijn

  6. Martijn van Dijk says:

    Vandaag zou je 99 zijn geworden, een bijzondere dag.
    In gedachten zijn we bij elkaar.
    liefs Martijn

  7. Editha V.d.Bergh-Hörmann says:

    Hallo Martijn, ( en anderen die dit lezen)
    Vandaag bezocht ik even “ons blog”:) en zag , dat je ter nagedachtenis aan jouw lieve oma nog een tekstje schreef. Inmiddels hebben wij al heel veel gezellig contact gehad en ben ik heel goed op de hoogt van “jouw reilen en zeilen “, waar ik hier niet verder over zal uitweiden.
    Maar mocht degene van wie jij die oude boeken over Oudewater ter inzage kreeg dit lezen, dan heb ik een vraag over een foto die daarin staat van Cor de Lange te paard in een optocht !
    Daar staat 12 mei onder maar geen jaartal . Willem de Lange ( Cor ’s jongste zoon) aan wie ik die ( vanuit dat boek gefotografeerde) foto in een mail stuurde , vroeg dat n.l. in zijn antwoord- mail aan mij. Mocht iemand dat dus weten , plaats dan s.v.p. even een reactie hier?
    Wellicht leest Willem dat op mijn blog OF ik laat het hem weten.
    Hij heeft zijn vader helaas niet gekend, want hij is in 1950 geboren en Cor is heel jong overleden ( 1951? ) Bij voorbaat dank!
    Groetjes,
    Editha v.d.Bergh-Hörmann + pootje Pansjo

Geef een reactie