Kazuifel terug in Oudewater

Gerard David OudewaterTerwijl men elders in Oudewater druk bezig was “schilderijen” van Gerard David tegen gevels te bevestigen, stond een groepje belangstellenden geduldig bij het stadhuis te wachten op de terugkomst van een bijzonder fraaie kazuifel.

 

Kazuifel

Een kazuifel is een mouwloos opperkleed dat door een priester gedragen wordt bij het opdragen van de mis. De kazuifel die nu tentoongesteld staat op de zolder van het stadhuis komt oorspronkelijk uit de Grote Kerk. Tijdens de beeldenstorm, die overigens in Oudewater niet zo’n vaart liep, is het kleed ergens opgeslagen en kwam later in de Oudkatholieke kerk weer boven water. Daar werd het keurig in een kast bewaard. Om zo’n prachtig opperkleed  te laten zien aan geïnteresseerden werd het door de parochie uitgeleend aan het Museum  Catharijneconvent in Utrecht. Daar hebben ze inmiddels 300 kazuifels, maar dit is één van de mooiste exemplaren die ze dan ook daadwerkelijk tentoongesteld hadden. Van alles wat het museum heeft is maar een klein deel, zo’n 2% daadwerkelijk door het publiek te bewonderen.

Speciaal transport door Jan van Dam

Door middel van een speciaal transport, geschonken door Jan van Dam, werd de kazuifel van het depot uit Utrecht vervoerd naar Oudewater.  Na een korte toelichting van burgemeester Pieter Verhoeve sprak hij de hoop uit dat de kazuifel “heelhuids op de zolder terecht zou komen.” Ook dat transport verliep voorspoedig.

Jan van Dam Oudewater

Door een medewerker van het Museum Catharijneconvent , de heer Arno van Os, werd het zeer goed ingepakte kleed zorgvuldig uitgepakt. Hij vertelde dat de afbeeldingen op deze kazuifel bijzonder fraai pasten bij een aantal schilderijen in het museum, namelijk die van Adriaen Bloemaert, een Nederlands schilder die in de eerste helft van de 17e eeuw leefde en werkte in Utrecht. Op één van zijn schilderijen staat een kazuifel afgebeeld met exact hetzelfde patroon als de kazuifel die tijdelijk weer terug is in Oudewater.

Arno van Os Oudewater

Hoewel hij, zoals altijd, enige moeite had met het uitlenen van museumstukken, vond de heer Van Os het in Oudewater mooi op zijn plaats bij de “schilderijen” van Gerard David. Deze vioolkazuifel, omdat hij aan de voorzijde in de vorm van een viool is gesneden, is vooral rood, omdat die tijdens de kerstmis werd gedragen. Hij is voorzien van afbeeldingen van het kerstverhaal, waarschijnlijk bedoeld om de ongeletterden het verhaal door middel van beeld duidelijk te maken. Opmerkelijk is dat de afbeeldingen op de achterkant van het kleed belangrijker zijn dan aan de voorzijde. Dit was omdat de priester meer met zijn rug naar de kerkgangers stond dan met zijn gezicht.

Zorgvuldig mee omgaan

Op de zolder van het stadhuis in Oudewater werd de kazuifel in een vitrine geplaatst. Deze vitrine, aan Oudewater uitgeleend door het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden,  beschermt de kazuifel tegen stof, insecten en aanraken. Als er geen bezoek is, gaat er ook een donkere doek overheen, want licht heeft ook een minder goede invloed op de stof. Dit eeuwenoude opperkleed wordt in Utrecht in een beschermende omgeving tentoongesteld en er moet ook hier zeer zorgvuldig mee worden omgegaan.

Redactie Oudewater.net | 20 november 2014

 

Geef een reactie