Onthulling ‘Levenslicht’ in Oudewater

‘Levenslicht’ is een tijdelijk nationaal monument om de slachtoffers van de Holocaust te herdenken, bestaande uit maar liefst 104 duizend stenen die in het donker oplichten. Dat monument werd op 16 januari in Rotterdam onthuld. Elke steen symboliseert één Nederlands slachtoffer van de Nazi’s. Alle gemeenten waar Joden zijn gedeporteerd, kunnen er deel van uitmaken. ‘Levenslicht’ is een kunstwerk van Daan Roosegaarde. Hij bezocht verschillende Holocaustmonumenten en het is een bekende traditie, dat zie je bijvoorbeeld ook in Amsterdam, dat Joden stenen op een graf leggen. Dat ritueel inspireerde Roosegaarde en hij kwam van daaruit op het idee van ‘Levenslicht’. ‘Levenslicht’ zal dit jaar te zien zijn in alle 171 Nederlandse gemeenten vanwaar tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden, Sinti en Roma zijn gedeporteerd naar Duitse concentratie- en vernietigingskampen. Al die gemeenten gaan er op hun beurt mee aan de gang gaan. Zo ook Oudewater.

Burgemeester Wim Groeneweg onthulde op woensdag 22 januari het tijdelijke en mobiel Holocaustmonument ‘Levenslicht’ bij het terras van IJssalon Roberto. Vijfhonderd steentjes, die onderdeel zijn van dat nationaal monument, liggen tot 2 februari  in Oudewater. Aanleiding voor het monument is de bevrijding van Auschwitz op 27 januari 1945, nu 75 jaar geleden. De indrukwekkende herdenking van de bevrijding van concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz begon met een handdruk van de Burgemeester Wim Groeneweg, die een pamflet uitreikte over het monument ‘Levenslicht’ van studio Roosegaarde met een uitleg over dit lichtmonument, bedacht voor het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

Burgemeester Wim Groeneweg vervolgde na zijn warm welkom met een korte toespraak.  Hij citeerde Barbera Stiemler, een Pools-Joodse overlevende van de Holocaust, waarin hij uitdrukte dat ‘je zoiets niet kan begrijpen als je het niet hebt meegemaakt’. Miljoenen mensen die omgebracht zijn alleen en uitsluitend om hun Joodse identiteit, de wanhoop, de pijn en het verdriet.  Je kunt het je niet voorstellen vanuit een veilig huis en een democratisch en vrij land.

Hoe is het te beschrijven,  overlijden door honger of uitputting. Het is haast niet onder woorden te brengen. Vele duizenden mensen schreven een boek of vertelden aan kinderen en kleinkinderen waar 75 jaar geleden een einde aan kwam. 75 jaar geleden hadden we de hongerwinter maar het einde van de oorlog was nabij. Zuid-Nederland was al bevrijd en het einde van het Derde Rijk was in zicht. Hier was er ook honger, te midden van het boerenland. Voor zover er nog Joodse mensen, Roma of Sinti waren, zaten zij ondergedoken en probeerden te overleven.

Zo ook Oudewater

Er zijn ook mensen weggevoerd uit Oudewater en omgekomen. O.a. Jeanette Wijl en het echtpaar Vos. Zij hadden een winkel in huishoudelijke artikelen ter hoogte van het Kruidvat. Nu zijn er ter herinnering struikelstenen geplaatst.

De burgemeester onthulde het lichtmonument, waarna twee minuten stilte volgde en de heer Jongeling op zijn accordeon enige joodse muziekstukken liet horen. Aansluitend was er gelegenheid om bloemen of, zoals de Joodse traditie wil, een kiezelsteentje bij het monument te leggen. Door burgemeester Wim Groeneweg en wethouder Bas Lont werd er een bloemstuk gelegd. Daarna konden anderen ook een bloem of steen op het monument neerleggen of een moment stil staan. Velen deden dit.
Voor wie er eens langs zou willen lopen: het is een tijdelijk monument en blijft twee weken het straatbeeld van Oudewater mede bepalen.

Tekst en foto’s: Bert van der Horst | Eindredactie: Oudewater.net

Schreibe einen Kommentar