Mijn ontdekking van Jan Montyn door Walther Kok

 

Mijn ontdekking van Jan Montyn (Oudewater 1924 – Amsterdam 2015)

Wat is er mooier dan om in een historisch bewuste stad als Oudewater een rechtstreekse band te hebben met een van zijn beroemde zonen? Maar helaas: Van der Lee, Arminius, Lorentz, Snellius of Gerard David  zijn Oudewaterse beroemdheden waar ik niets, maar dan ook helemaal niets mee van doen heb. (Nou ja, helemaal niets? Op ons huis prijkt een fraaie reproductie van een werk van Gerard David maar of dat echt meetelt?) Gelukkig is er één beroemde en ook wel beruchte Oudewaternaar waarover in ieder geval  wel een mooi persoonlijk verhaal is te vertellen: Jan Montyn.

Het begon allemaal in Amsterdam, begin jaren negentig, toen ik tijdens de lunchpauze even binnen wipte bij kijkdagen van veilinghuis Christies (In die dagen stond ik mezelf dergelijke bezoekjes aan grote kunstveilingen toe onder het motto “een normaal mens koopt vroeg of laat een auto en aangezien ik geen rijbewijs heb mag ik tenminste één keer in mijn leven een dergelijk bedrag uitgeven aan een schilderij”.  In de voorhal hing een aantal etsen waarop schriftelijk een bod kon worden uitgebracht. In een opwelling besloot ik zo’n 300 gulden te bieden op een mij onmiddellijk aansprekende blauwe ets van een mij verder geheel onbekend iemand. En ziedaar: enkele dagen later bleek ik de koper te zijn van een heuse Montyn, een naam die me overigens op dat moment niks zei.

Stap twee in mijn ontdekkingstocht werd gezet toen ik enige tijd later in datzelfde Amsterdam van een stagiaire als dank voor het een weekje meelopen met mij als Directeur BBI (Bestuurlijke Betrekkingen en Informatievoorziening) het boek van Dirk Ayelt Kooiman “Montyn” cadeau kreeg.  Een geweldige avonturenroman, die mij op indringende wijze duidelijk maakte hoe bijzonder die Montyn wel was. Voor elke stadgenoot ook nu nog een absolute ‘Must Read’ .  Maar dat wist ik toen nog niet, want Oudewater moest zijn charmes en geheimen voor mij nog ontvouwen: ik woonde nog in De Rijp en werkte nog steeds in Amsterdam.

Stap drie werd gezet toen ik eind jaren negentig als ‘man van’ (mijn vrouw Loes werd gemeentesecretaris in Oudewater) naar Oudewater verhuisde. Dirk Ayelt Kooimans’ boek kreeg met de  pagina’s over Oudewater, met o.a. een hoofdstuk “Heksenwaag en ooievaarsnest”,  weer een extra betekenis. Van mooie ets van wereldavonturier naar prachtig werk van stadgenoot!

Montyns’ bezoek aan en lezing in  onze stad (stap vier) eind 2004 (compleet met tentoonstelling in het stadskantoor) betekende een aangrijpende en ontroerende verdieping van mijn ontdekkingstocht naar zijn leven en werk. Lezen over is toch echt iets heel anders dan luisteren naar. Gepassioneerde verhalen uit de mond van een intussen breekbare oude man : hoe direct wil je met een leven kennis maken.

Ter plekke (in het stadskantoor) kon ook nog werk van hem gekocht worden waarvan de opbrengst (meen ik) zou gaan naar een door hem gesteunde stichting van Aziatische zwerfkinderen. Die kans heb ik me niet laten ontgaan.

Niet veel later meldde onze eigen IJsselbode prominent op de voorpagina dat  Montyn op negentig jarige leeftijd was overleden en werd Jan aldus definitief bijgezet in de Oudewaterse canon.

Zelf kon ik gelukkig nog een vijfde en voorlopig laatste stap zetten. Vlak voor zij naar een seniorenwoning vertrok in het Oranjepark ontdekte ik enigszins verscholen in haar antiekzaak  bij  buurvrouw Meijer – iedereen in de Havenstraat beschouwt zichzelf als buur- zo waar nóg een echte Montyn.

De aankoop leverde bovendien nog authentieke  verhalen op uit zijn Oudewaterse tijd omdat haar intussen overleden man en Jan Montyn  destijds dikke maatjes waren. Die ga ik u niet vertellen want mijn voormalige buurvrouw is in het Oranjepark  daar zelf heel goed toe in staat….

Walther Kok

One thought on “Mijn ontdekking van Jan Montyn door Walther Kok”

  1. Hetty Brunt zegt:

    Hij werd in Oudewater geboren als Jan Montijn, maar veranderde later in zijn leven in Jan Montyn

Geef een reactie