De Zilverschat van Papenhoef

Op de bouwlocatie van Residence Papenhoef is door amateurarcheoloog, de heer Caio Haars, een vondst gedaan; een zilverschat. Na onderzoek is gebleken dat het gaat om enige samengesmolten zilveren munten uit de 13of 14eeuw. Nettie Stoppelenburg IMG_6220

Deze bijzondere vondst is toegevoegd aan de tentoonstelling ‘Oudewater in roerige tijden’ in het Stadsmuseum Oudewater, dat in het weekend van 20 en 21 en het weekend van 27 en 28 oktober nog geopend is voor belangstellenden.

Achtergrondinformatie (van mw. Nettie Stoppellenburg, stadshistorica).

Een bijzondere vondst uit de eerste ‘Roerige Tijd’ van Oudewater

In oktober 2018 is op in het Stadsmuseum Oudewater, op de zolder van het Stadhuis, een bijzondere vondst te zien: de ‘zilverschat van Papenhoef’. Het gaat om enkele samengesmolten zilveren munten uit de 13en 14eeuw. De munten moeten zijn versmolten tijdens een heftige brand. Waarschijnlijk gaat het om de stadsbrand van 1349. Want niet alleen 1575 en de jaren die volgden waren roerig, ook in 1349 werd Oudewater belegerd en ingenomen. Wat is er toen allemaal gebeurd?

Na de dood van Floris V en zijn zoon Jan was het Graafschap Holland in handen gekomen van het Henegouwse huis, dat in vrouwelijke lijn van het Hollandse gravenhuis afstamde. Holland werd in deze tijd steeds welvarender en de steden groeiden. De graven probeerden hun macht in de grensstreken uit te breiden. Graaf Willem IV belegerde in 1345 zelfs Utrecht. Later dat jaar sneuvelde hij en er was geen zoon om hem op te volgen. Zijn zus, keizerin Margaretha, claimde de grafelijke titel, maar niet iedereen in Holland ondersteunde die claim. Zo ontstonden de eerste Hoekse en Kabeljauwse twisten.

De Utrechtse bisschop Jan van Arkel (1342-1364) greep de kansen die de wat moeizame machtswisseling in Holland hem boden met beide handen aan. Hij probeerde zijn westgrens te versterken als offensief tegen de opdringende macht van Holland. Ook wilde hij de vaarroutes naar Utrecht veiligstellen. In 1347 probeerde graaf Willem V de bisschop te verzoenen met heer Arnoud van IJsselstein. De bijeenkomst van beide partijen vond plaats in Oudewater.

Maar bisschop Jan bleef vechten. Oudewater was hem een doorn in het oog omdat Utrecht uitgesloten was van de markt in Oudewater. Utrechtse kooplieden mochten hun waren niet aanbieden in deze enige stad in het land van Woerden. Op 26 maart 1349 viel hij, geholpen door de burgers van Utrecht, Oudewater aan. Hij nam de stad in na drie bestormingen, stak de huizen in brand, doodde veel burgers maar nam ook veel inwoners gevangen. De Hollanders waren totaal verrast door de aanval op Oudewater omdat zij dachten dat de bisschop eerst IJsselstein zou aanvallen.

Toen Oudewater was ingenomen, gingen enkele Utrechtse raadsleden een huis in om te overleggen wat zij met de stad zouden doen. De bewoonster van het huis sloop naar buiten, vergrendelde de deuren en stak het huis in brand. Niet alleen dit huis, maar een groot deel van Oudewater brandde bij deze gelegenheid af. Bij archeologisch onderzoek is al eerder gebleken dat de stadsmuren, die in 1321 waren opgericht, al betrekkelijk snel na de bouw vernieuwd zijn. Ook dit heeft te maken met de inname door de bisschop in 1349.

Stadsmuseum Oudewater IMG_6225Het Stadsmuseum is in oktober geopend in de weekeinden van 6 en 7 oktober, 20 en 21 oktober en 27 en 28 oktober, steeds zaterdag en zondag van 14.00 tot 17.00 uur. De zilverschat is dan te zien op de Museumzolder.

Bron: Geschiedkundige Vereniging Oudewater

One thought on “De Zilverschat van Papenhoef”

  1. Lucien zegt:

    Mooi verhaaltje over hoe en wat er gebeurd zou zijn.. tot in de kleine details over de gevonden muntschat. En een heel mooi beschreven historisch verleden over de Provinciale tijd met plaatsnamen en de deelnemers van toen der tijd. Tot in de kleinste details beschreven! Heel erg mooi om te kunnen lezen hoe ze alles kunnen herleiden tot dit mooie stukje geschiedenis. Petje af voor de schrijver van dit artikel.

Geef een reactie